Wat mag een deurwaarder niet in beslag nemen? Beschermde goederen in België
Wat mag een deurwaarder niet in beslag nemen wanneer een schuldeiser een openstaande schuld wil invorderen? De Belgische wet beschermt bepaalde goederen van de schuldenaar. Die grenzen beïnvloeden hoeveel een onderneming of andere schuldeiser via gedwongen uitvoering kunt recupereren. Een gerechtsdeurwaarder moet rekening houden met wettelijke uitzonderingen en eigendom van derden.
Voor u een gerechtsdeurwaarder inschakelt, kan een incassobureau proberen onbetaalde facturen of achterstallige huren minnelijk te innen. Lukt dat niet? Dan kunnen verdere juridische stappen nodig zijn.
- Bepaalde zaken zijn onbeslagbaar. Een gerechtsdeurwaarder mag noodzakelijke huisraad, studie- en beroepsgoederen en bepaalde digitale basisgoederen niet zomaar in beslag nemen.
- Voor beroepsgoederen geldt bescherming tot 2.500 euro en voor mobiele telefoons tot 500 euro per toestel, onder wettelijke voorwaarden.
- Uitvoerend beslag vereist een uitvoerbare titel en wettelijke formaliteiten. Eigendomsrechten van partners of andere derden blijven afzonderlijk beschermd.
- Voor ondernemingen kan een haalbaar afbetalingsplan of eerdere minnelijke invordering via een incassobureau kosten beperken voordat verdere gerechtsdeurwaardersstappen nodig zijn.
Inhoud
Welke goederen mogen niet in beslag genomen worden?
Een gerechtsdeurwaarder mag bepaalde zaken niet in beslag nemen, zoals noodzakelijke huisraad, en zaken die noodzakelijk zijn voor een studie of opleiding, beroep of persoonlijk gebruik.
Artikel 1408 van het Gerechtelijk Wetboek voorziet bepaalde goederen van de zogenaamde onbeslagbaarheid. Die onbeslagbaarheid moet ervoor zorgen dat de schuldenaar voldoende essentiële goederen behoudt om menswaardig te leven en te werken. Onderstaande tabel geeft u een overzicht van de beschermde goederen, met voorbeelden en voorwaarden voor bescherming:
| Beschermde goederen | Voorbeelden en voorwaarden |
|---|---|
| Noodzakelijke huisraad | Bed, kleding, wasmachine, verwarming, tafel, stoelen, basiskeukengerei en een toestel om voeding te bewaren |
| Persoonlijke en gezinsgoederen | Voorwerpen voor kinderen ten laste, personen met een handicap, lichaamsverzorging en gezelschapsdieren |
| Studie en opleiding | Boeken en materialen die noodzakelijk zijn voor de voortzetting van een studie of beroepsopleiding |
| Beroepsgoederen | Noodzakelijke beroepsgoederen tot een totale waarde van € 2.500 |
| Digitale basisgoederen | Eén computer met internetverbinding en een printer, wanneer die niet al onder studie of beroep beschermd zijn |
| Mobiele telefoons | Telefoons van de schuldenaar en bepaalde gezinsleden tot € 500 per toestel, met minstens één beschermd toestel |
| Levensmiddelen en brandstof voor verwarming van de gezinswoning | Wat het gezin gedurende één maand nodig heeft |
Er geldt een uitsluiting voor luxemeubelen en luxegoederen. Voor sommige beschermde goederen geldt een uitzondering wanneer de schuld de betaling van de prijs voor die goederen betreft.
Wat mag een deurwaarder wel meenemen?
Een gerechtsdeurwaarder kan beslag leggen op niet-beschermde goederen die aan de schuldenaar toebehoren. Voorbeelden zijn waardevolle elektronica, voertuigen en andere roerende goederen. De opbrengst van een latere verkoop wordt gebruikt om schulden te betalen.
Auto verkopen voor die in beslag wordt genomen
Vóór beslag is een auto nog niet door dat beslag onbeschikbaar gemaakt. Een verkoop kan wel gevolgen hebben voor de verhaalmogelijkheden van schuldeisers. Na beslag kan de auto niet zomaar worden verkocht. Een verkoop in der minne kan wel volgens de wettelijke procedure voor betaling van schuldeisers.
Wat als de schuldenaar een bedrijf is?
Bij een vennootschap gelden de beschermingsregels voor noodzakelijke beroepsgoederen niet op dezelfde manier als bij een natuurlijke persoon. Bedrijfswagens, machines, computers en ander bedrijfsmateriaal kunnen dus in principe in beslag worden genomen, ook wanneer ze nodig zijn voor de bedrijfsactiviteit.
Bij een eenmanszaak is de ondernemer zelf de schuldenaar. Dan kan de bescherming van artikel 1408 wel gelden. Noodzakelijke beroepsgoederen zijn onder voorwaarden beschermd tot een totale waarde van 2.500 euro. Goederen die aantoonbaar aan een derde toebehoren, behoren niet tot het vermogen van de schuldenaar. Dat onderscheid kan bijvoorbeeld relevant zijn bij huur of leasing.
Inboedel veilig stellen voor deurwaarder
Een schuldenaar mag geen goederen verbergen of schijnconstructies opzetten om rechtmatig beslag te ontwijken. Een derde mag wel aantonen welke goederen werkelijk van hem zijn. Bij discussie over de inboedel kan de eigenaar een vordering tot revindicatie instellen. De beslagrechter beoordeelt vervolgens het eigendomsrecht.
Welke regels moet een gerechtsdeurwaarder volgen vóór en tijdens een beslag?
Een gerechtsdeurwaarder mag niet zomaar goederen in beslag nemen. Hij moet de wettelijke procedure en de grenzen van zijn opdracht respecteren. Welke formaliteiten gelden, hangt onder meer af van het soort beslag. Over het algemeen moet de gerechtsdeurwaarder zich altijd aan deze regels houden:
- Voor uitvoerend beslag is een uitvoerbare titel nodig. Dat kan een vonnis zijn, maar bijvoorbeeld ook een notariële akte of een geldig dwangbevel.
- Bij uitvoerend beslag op roerende goederen wordt de titel eerst betekend. Daarna volgt in principe een bevel tot betalen, minstens één dag vóór het beslag.
- Bij de beslaglegging stelt de gerechtsdeurwaarder een proces-verbaal van beslaglegging op. Daarin staan onder meer de uitvoerbare titel, het gevorderde bedrag en de in beslag genomen goederen.
- Beslag betekent niet dat goederen onmiddellijk worden meegenomen of verkocht. De schuldenaar behoudt aanvankelijk het bezit en gebruik. Een gedwongen verkoop kan in principe pas minstens 1 maand na betekening van het proces-verbaal plaatsvinden
- Een beslag heeft een collectieve dimensie. De opbrengst is niet noodzakelijk uitsluitend bestemd voor de schuldeiser die het beslag liet leggen. Ook andere schuldeisers kunnen in de verdeling betrokken worden.
De gerechtsdeurwaarder moet bovendien rekening houden met niet-beslagbare goederen, eigendomsrechten van derden en de specifieke regels voor het betrokken beslag.
Onbetaalde facturen innen?
Schakel een incassobureau in voor minnelijke vorderingen
Vergelijk offertes van incassobureausOnbetaalde facturen innen?
Schakel een incassobureau in voor minnelijke vorderingen
Vergelijk offertes van incassobureausMag een deurwaarder zomaar binnenkomen?
Een gerechtsdeurwaarder kan niet zonder juridische basis een woning betreden om beslag te leggen. Bij uitvoerend beslag moet hij over de nodige titel beschikken en de wettelijke formaliteiten volgen.
Wordt de toegang geweigerd of is er niemand aanwezig? Dan gelden bijkomende regels. In bepaalde omstandigheden kan de gerechtsdeurwaarder zich laten bijstaan om toegang te krijgen.
Kan een deurwaarder beslag leggen op spullen van partner?
Goederen van een partner zijn niet automatisch verhaalbaar voor de persoonlijke schuld van de schuldenaar. In een gezamenlijke woning kan wel discussie ontstaan over wie eigenaar is. De gerechtsdeurwaarder beslist zelf niet definitief over een eigendomsgeschil. Dat behoort tot de bevoegdheid van de beslagrechter.
Ontstaat discussie over de eigendom of rechtmatigheid van het beslag? Dan kan de beslagrechter daarover oordelen. De partner of een andere derde moet zijn eigendomsrecht kunnen aantonen. Facturen, betaalbewijzen of andere documenten kunnen daarbij belangrijk zijn. De beschikking van de beslagrechter is, in deze specifieke procedure, niet vatbaar voor verzet of hoger beroep.
Brief deurwaarder kan ook gelden als die niet aangetekend is
Een brief is niet automatisch ongeldig omdat hij niet aangetekend werd verstuurd. De vereiste vorm hangt af van het soort document en de procedure. Voor formele gerechtsdeurwaardersakten gelden afzonderlijke regels voor betekening of kennisgeving.
Beslaglegging bankrekening zonder aankondiging
Bij beslag onder derden kan een gerechtsdeurwaarder tegoeden bij een bank laten blokkeren. De bank wordt dan als derde-beslagene bij de procedure betrokken. Een aparte voorafgaande waarschuwing waarin specifiek staat dat de bankrekening wordt geviseerd, is niet in elke procedure vereist.
Tip: Inkomsten zijn niet altijd volledig beslagbaar. Wat vaak de beslagvrije voet wordt genoemd, bestaat in België uit wettelijk beschermde inkomensschijven. Daardoor kan een deel van het inkomen niet naar schuldeisers gaan.
Deurwaarder betalen in termijnen
Een schuldenaar kan voorstellen om in termijnen te betalen. De uiteindelijke beslissing over een afbetalingsregeling ligt bij de schuldeiser.
Voor een onderneming kan een haalbare regeling interessanter zijn dan onmiddellijk verder uitvoeren. Verdere gerechtsdeurwaardershandelingen brengen namelijk extra tijd en kosten mee, terwijl volledige recuperatie niet gegarandeerd is.
Een realistisch afbetalingsplan kan zorgen voor een voorspelbare terugbetaling en verdere uitvoeringskosten beperken. Vooral wanneer de schuldenaar wel betalingscapaciteit heeft, maar niet onmiddellijk het volledige bedrag kan voldoen, kan een afbetalingsplan zinvol zijn.
Beoordeel daarom niet alleen het openstaande bedrag. Houd ook rekening met:
- Verwachte recuperatie
- Looptijd van de regeling
- Kosten van verdere uitvoering.
Wanneer een deurwaarder inschakelen?
Wanneer je best een deurwaarder inschakelt, hangt af van de titel en eerdere invorderingsstappen. Wanneer herinneringen en minnelijke invordering geen betaling opleveren, kan een gerechtsdeurwaarder het logische juridische vervolg zijn.
Een gerechtsdeurwaarder kan formele stappen uitvoeren die een incassobureau niet kan nemen. Wanneer dat moment precies bereikt is, hangt af van uw dossier, de beschikbare titel en eerdere invorderingspogingen. De verschillende mogelijkheden om een gerechtsdeurwaarder in te schakelen hangen daarom samen met de fase waarin de invordering zich bevindt.
Kosten deurwaarder België
De kosten van een gerechtsdeurwaarder verschillen naargelang de concrete ambtshandelingen in het dossier. Gerechtsdeurwaarderskosten kunnen daardoor per invordering verschillen. Weeg daarom de verwachte gerechtsdeurwaarderskosten af tegen een minnelijke invordering via een incassobureau, zeker wanneer de verhaalbaarheid onzeker is.
Openstaande facturen innen? Vergelijk incasso offertes
Beslag is een verregaande stap en niet voor elk dossier de beste eerste keuze. Een professionele incassopartner kan eerder proberen betaling te verkrijgen. Vergelijk incasso offertes om kosten, werkwijze en voorwaarden naast elkaar te leggen. Zo kiest u een aanpak die past bij uw openstaande facturen.
Gratis offertes
Volledig vrijblijvend
Erkende vakmannen uit uw buurt
Veelgestelde vragen over beslag door een gerechtsdeurwaarder
Mag een deurwaarder in mijn kasten kijken?
+
Ja, bij rechtmatig beslag kan een gerechtsdeurwaarder gesloten meubels openen om na te gaan of daarin beslagbare goederen aanwezig zijn. Hij moet onnodige schade vermijden en de woning veilig achterlaten.
Mag een deurwaarder in de slaapkamer komen?
+
Ja, wanneer een gerechtsdeurwaarder bevoegd is om de woning te betreden voor beslag, kan hij ook andere kamers betreden. Dat kan dus ook een slaapkamer zijn. De wettelijke bescherming van bepaalde goederen blijft gelden.
Mag een deurwaarder beslag leggen op een spaarrekening?
+
Ja, geld op een bankrekening kan via beslag onder derden worden geviseerd. De bank blokkeert dan verschuldigde bedragen. Beschermingsregels kunnen afhankelijk van de herkomst van bepaalde bedragen relevant blijven.
Hoeveel keer mag een deurwaarder beslag leggen in België?
+
Er bestaat geen algemeen vast maximum waarna een gerechtsdeurwaarder nooit meer beslag kan leggen. De mogelijkheden hangen af van de uitvoerbare titel en het dossier. Een bestaand beslag kan bovendien ook andere schuldeisers ten goede komen.
