Een incassobureau kan dit volledige traject van u overnemen en beslist samen met u of dagvaarden de juiste stap is. Wilt u het risico liever vooraf afdekken? Dan biedt factoring een preventief alternatief.
Dagvaarding: betekenis, procedure en kosten in België
Een dagvaarding is een officieel gerechtelijk document waarmee een persoon of onderneming wordt opgeroepen om voor de rechtbank te verschijnen. De gerechtsdeurwaarder reikt dit eerste processtuk persoonlijk uit aan de betrokkene. Of u nu zelf gedagvaard bent of als schuldeiser een debiteur voor de rechter wilt brengen: de procedure volgt in beide gevallen vaste wettelijke regels.
Ondernemingen die openstaande facturen willen innen, schakelen vaak eerst een incassobureau in. Via het formulier onderaan deze pagina ontvangt u gratis en vrijblijvend voorstellen van gespecialiseerde incassobureaus.
- Een dagvaarding is een officieel processtuk waarmee een persoon of onderneming wordt opgeroepen om voor de rechtbank te verschijnen.
- Na betekening door de gerechtsdeurwaarder heeft de gedaagde minimaal 8 dagen om verweer voor te bereiden. Verschijnt de gedaagde niet? Dan volgt een verstekvonnis.
- De kosten omvatten deurwaarderskosten (€ 200 tot € 500), rolrecht, eventuele advocaatkosten en uitvoeringskosten. Na het vonnis bepaalt de rechter wie de kosten draagt.
- Bij onbetaalde facturen leidt buitengerechtelijke incasso vaak sneller tot resultaat. Vergelijk vrijblijvend offertes van erkende incassobureaus.
Inhoud
Betekenis van een dagvaarding
Een dagvaarding is een schriftelijke oproep waarmee een zaak officieel bij de rechter aanhangig wordt gemaakt. Het document vermeldt wie de eisende partij is, wat de gronden van de eis zijn en wanneer de zitting plaatsvindt. Vanaf het moment van betekening loopt de gerechtelijke procedure.
In burgerlijke zaken stelt doorgaans een advocaat of de eiser zelf de dagvaarding op. Een gerechtsdeurwaarder betekent het stuk vervolgens aan de gedaagde. In strafzaken gaat het initiatief uit van het openbaar ministerie of de procureur des konings, die de verdachte oproept om voor de strafrechter te verschijnen.
Inhoud en opbouw van het document
Waar moet een dagvaarding aan voldoen? Artikel 702 van het Gerechtelijk Wetboek bepaalt welke vermeldingen een dagvaarding op straffe van nietigheid moet bevatten:
- De volledige voornamen, achternaam en woonplaats van de eiser, en indien van toepassing het ondernemingsnummer
- De naam, voornaam en woonplaats of verblijfplaats van de gedaagde
- Het voorwerp en een korte samenvatting van de middelen van de vordering
- De bevoegde rechter voor wie de zaak aanhangig wordt gemaakt
- Deplaats, datum en het tijdstip van de zitting
Alle vermeldingen uit artikel 702 van het Gerechtelijk Wetboek zijn verplicht. Ontbreekt een van deze vermeldingen? Dan kan de rechter de dagvaarding nietig verklaren. De incassowetgeving bepaalt daarnaast welke regels gelden voor de minnelijke fase die aan een dagvaarding voorafgaat. Een onvolledig of onjuist opgesteld document betekent tijdverlies en extra kosten.
Betekening per e-mail: is dat mogelijk?
Nee, in België kan een dagvaarding niet per e-mail worden betekend. De wet vereist dat een gerechtsdeurwaarder het document in persoon of aan de woonplaats van de gedaagde uitreikt. Een digitale verzending heeft geen juridische geldigheid als officiële betekening.
Procedure na ontvangst dagvaarding
Wie een dagvaarding ontvangt, doorloopt een vaste reeks stappen: de betekening door de gerechtsdeurwaarder, een wachtperiode tot de zitting, de rolzitting, de inhoudelijke behandeling en ten slotte het vonnis.
Betekening door de gerechtsdeurwaarder
U ontvangt een dagvaarding altijd via een gerechtsdeurwaarder. Die biedt het document in persoon aan op uw woonplaats.
Bent u niet thuis of weigert u het stuk in ontvangst te nemen? Dan deponeert de gerechtsdeurwaarder het in een gesloten envelop in uw brievenbus. De wet beschouwt de dagvaarding dan als betekend. U wordt geacht de inhoud te kennen, ook als u het document pas later leest. Vanaf dat moment is de zaak officieel aanhangig bij de rechter.
Hoeveel tijd zit er tussen de dagvaarding en de zitting?
In burgerlijke zaken bedraagt de minimale termijn tussen de betekening en de zitting 8 dagen, zoals bepaald in artikel 707 van het Gerechtelijk Wetboek. Die termijn geeft u als gedaagde de kans om uw verweer voor te bereiden.
In de praktijk ligt de werkelijke termijn vaak langer, afhankelijk van de drukte op de rol van de rechtbank. Bij kort geding gelden afwijkende, kortere termijnen.
Niet opdagen: gevolgen bij verstek
Verschijnt u niet op de zitting en dient u geen conclusie van antwoord in? Dan spreekt de rechter een verstekvonnis uit.
Bij verstek wordt de zaak behandeld zonder uw inbreng. De rechter toetst de vordering nog steeds aan de wet, maar u mist de kans om uw standpunt te verdedigen. Tegen een verstekvonnis kunt u binnen een maand na betekening verzet aantekenen. De zaak wordt dan opnieuw behandeld, dit keer in uw aanwezigheid.
Vonnis na de uitspraak
Na de zitting doet de rechter uitspraak. Het vonnis wordt aan beide partijen betekend door een gerechtsdeurwaarder.
Bent u het niet eens met de beslissing van de rechter? Dan kunt u binnen een maand hoger beroep aantekenen. Betaalt de veroordeelde partij niet vrijwillig? Dan kan de winnende partij via de gerechtsdeurwaarder overgaan tot gedwongen uitvoering, zoals beslag op goederen of rekeningen.
Just-on-web: uw dossier online raadplegen
Via Just-on-web, het digitale platform van de Belgische justitie, kunt u uw gerechtelijk dossier online raadplegen. U vindt er de stand van uw zaak, ingediende stukken en zittingsdata. Het platform is toegankelijk met uw eID of via itsme.
Kosten van de dagvaardingsprocedure
De totale kosten van een dagvaardingsprocedure bestaan uit verschillende posten. Het exacte bedrag hangt af van de aard en omvang van de vordering.
| Kostenpost | Toelichting |
|---|---|
| Deurwaarderskosten (betekening) | Wettelijk vastgesteld tarief, doorgaans 200 tot 500 euro per gedagvaarde partij |
| Rolrecht (griffierechten) | Bijdrage aan de rechtbank, afhankelijk van de hoogte van de vordering |
| Advocaatkosten | Niet verplicht bij het vredegerecht, wel gebruikelijk bij hogere rechtbanken |
| Uitvoeringskosten | Kosten voor beslag of gedwongen uitvoering na het vonnis |
De rechter bepaalt bij het vonnis wie de proceskosten draagt. Dat is niet altijd de verliezende partij. In bepaalde gevallen verdeelt de rechter de kosten over beide partijen. De precieze verdeling van de kosten voor een dagvaarding hangt af van het type zaak en de houding van de partijen. Minnelijke invordering is doorgaans goedkoper: de incassokosten bedragen meestal 10 tot 20 procent van het geïnde bedrag.
Bijzondere soorten dagvaarding per rechtbank
Afhankelijk van de aard van de zaak wordt de dagvaarding voor een andere rechtbank gebracht. Hieronder vindt u de meest voorkomende types.
Politierechtbank
Bij verkeersovertredingen van de vierde graad ontvangt u altijd een dagvaarding voor de politierechtbank. Denk aan zware snelheidsovertredingen, rijden onder invloed of vluchtmisdrijf. Ook lichte strafzaken en burgerlijke verkeerszaken komen hier voor.
Verkeersovertreding
Een dagvaarding na een verkeersovertreding volgt wanneer de overtreder een minnelijke schikking weigert of wanneer het om een zware overtreding gaat. De zaak komt voor de politierechtbank.
Correctionele rechtbank
De correctionele rechtbank behandelt wanbedrijven en zwaardere strafbare feiten. De dagvaarding wordt opgesteld door de procureur des konings of de officier van justitie. Voorbeelden zijn diefstal, oplichting of ernstige slagen en verwondingen.
Een verdenking van een misdrijf leidt hier doorgaans tot een strafrechtelijke procedure.
Vredegerecht
Het vredegerecht is de meest laagdrempelige rechtbank voor burgerlijke geschillen. Huurgeschillen, zoals een huurder die niet betaalt, burenruzies en kleine schuldvorderingen worden hier behandeld. De procedure verloopt relatief snel en goedkoop.
Familierechtbank
De familierechtbank behandelt zaken rond echtscheiding, voogdij, alimentatie en omgangsrecht. Een dagvaarding is hier de gebruikelijke manier om een procedure op te starten, hoewel ook een verzoekschrift mogelijk is.
Echtscheiding en onverdeeldheid
Bij een echtscheiding waarbij de boedelverdeling betwist wordt, spreekt men van onverdeeldheid. De dagvaarding vordert dan de gerechtelijke verdeling van het gemeenschappelijk vermogen. De familierechtbank behandelt deze zaken.
Verzoekschrift en verzoening bij de vrederechter
Niet elk geschil vereist een dagvaarding. Bij het vredegerecht kunt u een zaak ook inleiden via een verzoekschrift, wat goedkoper is omdat er geen gerechtsdeurwaarder aan te pas komt.
Daarnaast biedt de vrederechter een verzoeningsprocedure aan. Daarbij probeert de rechter een minnelijke oplossing te bereiken vóór een formele procedure start.
Dagvaarden bij een onbetaalde factuur
Betaalt uw debiteur een onbetaalde factuur niet ondanks herhaalde aanmaningen? Dan is een dagvaarding het middel om de zaak voor de burgerlijke rechter te brengen.
In de praktijk is deze stap het sluitstuk van een langer traject bij wanbetaling. Eerst stuurt u een ingebrekestelling, waarna u de zaak eventueel overdraagt aan een incassobureau. De werkwijze van een incassobureau combineert aanmaningen, telefonische opvolging en onderhandeling.
Pas als buitengerechtelijke incasso geen resultaat oplevert, start u de gerechtelijke procedure. Bij onbetwiste B2B-vorderingen biedt de IOS-procedure een sneller alternatief voor een klassieke dagvaarding. Als eiser vervult u een actieve rol. U geeft opdracht aan een advocaat of gerechtsdeurwaarder om de dagvaarding op te stellen en te betekenen.
Het juridisch advies van een gespecialiseerde advocaat is daarbij sterk aangeraden.
Tip:
Hoe verloopt een dagvaardingsprocedure?
De procedure start met het opstellen van de dagvaarding door uw advocaat. Een gerechtsdeurwaarder betekent het stuk aan de debiteur.
Vervolgens wordt de dagvaarding aangebracht bij de rechtbank: de gerechtsdeurwaarder stuurt het betekende document naar de griffie, waarna de zaak op de rol wordt geplaatst. Op de rolzitting controleert de rechter of het document aan alle eisen voldoet. Beide partijen zijn griffierechten verschuldigd. Daarna volgt de inhoudelijke behandeling, waarbij de rechter de vordering beoordeelt en uitspraak doet.
Onbetaalde factuur?
Win vrijblijvend advies in bij een incassobureau.
Ontvang offertes en advies op maatOnbetaalde factuur?
Win vrijblijvend advies in bij een incassobureau.
Ontvang offertes en advies op maatFaillissement van uw debiteur
Het kan voorkomen dat uw debiteur failliet gaat tijdens de procedure. De rechtbankprocedure wordt dan automatisch geschorst. U dient uw vordering in bij de curator, die beoordeelt of er middelen zijn voor uitkering. Preferente schuldeisers zoals de fiscus en werknemers hebben voorrang. Vaak blijft er weinig over voor andere schuldeisers.
U kunt ook overwegen het faillissement van uw debiteur zelf aan te vragen. Dat werkt als drukmiddel: een debiteur die faillissement wil voorkomen, betaalt soms alsnog de openstaande factuur. Spreekt de rechter toch het faillissement uit? Dan is de kans op volledige betaling klein. Weeg deze stap dus zorgvuldig af.
Onbetaalde facturen innen? Ontvang gratis offertes
Wacht u al te lang op betaling van uw debiteur? Een gerechtelijke procedure is tijdrovend en kostbaar. Een gespecialiseerd incassobureau leidt vaak sneller tot resultaat, zonder de noodzaak van een dagvaarding. De meeste bureaus werken op basis van no cure no pay, waardoor u alleen betaalt bij succesvolle inning.
Vul het formulier in en ontvang tot 5 gratis en vrijblijvende offertes van erkende incassobureaus in België.
Gratis offertes
Volledig vrijblijvend
Erkende vakmannen uit uw buurt
Veelgestelde vragen
Wat houdt een dagvaarding in?
+
Een dagvaarding is een officieel gerechtelijk document waarmee een debiteur wordt opgeroepen om voor een rechter te verschijnen. Het stuk vermeldt de vordering, de juridische grondslag en de datum van de zitting.
Wie betaalt de kosten van de procedure?
+
De rechter bepaalt in het vonnis wie de proceskosten draagt. Meestal betaalt de verliezende partij, maar de rechter kan de kosten ook verdelen. Lees meer in het overzicht van de procedurekosten hierboven.
Wat als u het document niet ontvangen heeft?
+
De wet voorziet een vermoeden van ontvangst. Laat de gerechtsdeurwaarder het stuk achter in een gesloten envelop aan uw woonplaats? Dan geldt de betekening als rechtsgeldig. Kunt u aantonen dat u werkelijk niet op de hoogte was? Dan is verzet aantekenen tegen een eventueel verstekvonnis een optie.
Heeft u een advocaat nodig bij de procedure?
+
Bij het vredegerecht is een advocaat niet verplicht. Bij de correctionele rechtbank en voor hogere rechtbanken is juridisch advies sterk aangeraden. In cassatieprocedures is bijstand door een advocaat wettelijk verplicht.
Wat betekent dagvaarding en herstelvordering?
+
Een herstelvordering is een vordering tot herstel in de oorspronkelijke staat. Dat komt vooral voor bij stedenbouwkundige overtredingen, zoals een illegale verbouwing. De rechter kan dan bevelen om de situatie terug te brengen naar de toestand vóór de overtreding.
